10 +1 ΠΙΚΡΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ PROJECT (από τη θεωρία στην πράξη)

Η σχολική χρονιά τελειώνει και χθες ήταν η παρουσίαση των ερευνητικών εργασιών στο σχολείο μας. Ήθελα να ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία και μετά να δημοσιοποιήσω κάποιες προσωπικές σκέψεις, σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής των project στο ελληνικό σχολείο. Θα μπορούσαν να είναι πολύ περισσότερες αυτές οι αλήθειες αλλά θεωρώ πως δε χρειάζεται να είμαι φλύαρη, γιατί θα «ξεφύγω» και θα πω και πικρότερες…

-όσο αφορά στο θέμα, οι μαθητές κατέβαλαν φιλότιμες προσπάθειες- όχι όλοι- να βρουν υλικό. Αρκετοί θεωρούν το μάθημα «ώρα του παιδιού» και δεν έχουν τη συναισθηματική ωριμότητα να το αντιμετωπίσουν ισότιμα με τα υπόλοιπα μαθήματα.

-δυστυχώς οι πληροφορίες αναζητήθηκαν στη μεγάλη τους πλειοψηφία μόνο από το διαδίκτυο, οι μαθητές αγνοούν την ύπαρξη βιβλίων ίσως, εφημερίδων, περιοδικών κ.λ.π, απ’ όπου μπορούν να αντλήσουν υλικό.

-ο όρος βιβλιογραφία ή και διαδικτυογραφία είναι άγνωστες λέξεις, λες και ό,τι γράφουν στις εργασίες το «κατέβασαν» απ΄το κεφάλι τους.

-η υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου απέδειξε για άλλη μια φορά την ανεπάρκειά της να ανταποκριθεί σ΄ ένα τέτοιο εγχείρημα. Το εργαστήρι πληροφορικής σε… «μουσειακή» κατάσταση. Λίγο η έλλειψη κονδυλίων για αναβάθμιση των υπολογιστών, λίγο οι υπεύθυνοι εργαστηρίων που εργάζονται σκληρά(;) το 3ωρο που έχουν μείωση ωραρίου είναι αρκετά για να δικαιολογήσουν την κατάσταση.

- οι «φιλότιμοι» μαθητές έφεραν τα laptop από το σπίτι τους (όχι ότι ήταν υποχρεωμένοι να το κάνουν), οι τεμπέληδες απλά.. περνούσαν την ώρα τους.

-αρκετοί μαθητές έχουν πλήρη «μεσάνυχτα» σε βασικά προγράμματα του υπολογιστή   (pp,excel κ.λ.π),με αποτέλεσμα να μη μπορούν να εργαστούν αποτελεσματικά. Αναρωτιέμαι τρία χρόνια στο Γυμνάσιο κι άλλα ένα-δυο στο Λύκειο δεν έμαθαν τίποτα στους υπολογιστές;

-η ομαδοσυνεργατική μέθοδος χρειάζεται μακροχρόνια πρακτική εφαρμογή, για να γίνει  πραγματικά αποτελεσματική στο ελληνικό σχολείο.

-ορισμένοι μαθητές είναι τόσο ξεροκέφαλοι και δεν έχουν μάθει να ακούν, γι΄αυτό και κάνουν ό,τι αυτοί πιστεύουν σωστό, αγνοώντας τις καλοπροαίρετες υποδείξεις του καθηγητή.

-κάποιοι συνάδελφοι θεωρούν ότι αυτά τα πενιχρά μέσα που διαθέτει το σχολείο για την… αξιοπρεπή διεξαγωγή του μαθήματος τους ανήκουν και μπορούν να τα κλειδώνουν εκεί, όπου μόνο αυτοί μπορούν να τα βρουν.

-η πλειοψηφία των μαθητών πιστεύει ότι ο καλός βαθμός που θεωρείται δεδομένος  στο project (και σιγά το μάθημα!!!) θα ανεβάσει το γενικό μέσο όρο τους και θα «βγάλει» μερικούς από τη δύσκολη θέση να ξαναέρθουν για επαναληπτικές το Σεπτέμβρη.

Και κάτι τελευταίο

-όποιος πιστεύει ότι η ερευνητική εργασία είναι αποκλειστικό πόνημα των μαθητών «πλανάται πλάνην οικτρά»

 http://angitan.blogspot.gr

AEGEAN DAYS

Τα 9 χαρακτηριστικά ενός σπουδαίου Δασκάλου

Τι κάνει έναν δάσκαλο δυνατό;

Τι διαφοροποιεί τον καλό δάσκαλο από τους υπόλοιπους; Δεν υπάρχει συγκεκριμένη απάντηση στη λύση αυτού του αινίγματος και στην καλύτερη περίπτωση οι απαντήσεις είναι συγκεχυμένες. Στη συνέχεια παρατίθεται λίστα με τα βασικά   χαρακτηριστικά, που  μερικά μπορεί να μας είναι γνωστά,  αλλά τα περισσότερα δεν γίνονται εύκολα ορατά.  Ας ρίξουμε λοιπόν μια ματιά σε αυτά που κάνουν τη διαφορά.

1.      Η αυτοπεποίθηση του δασκάλου

Η αυτοπεποίθηση κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας σημαίνει πολλά πράγματα. Σημαίνει εμπιστοσύνη στις επιστημονικές του γνώσεις, αλλά και αυτογνωσία ότι   ο τρόπος που διδάσκει δεν υστερεί.   Η αυτοπεποίθηση κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας προκύπτει από την άριστη γνώση του αντικειμένου που διδάσκει, ενώ ο τρόπος διδασκαλίας είναι καθαρά θέμα ταλέντου και προσωπικής ικανότητας.

2.      Οι εμπειρίες της ζωής του

Όταν  ο δάσκαλος έχει επί πλέον εμπειρίες που αποκτήθηκαν έξω από το σχολείο και έξω από το αντικείμενο των σπουδών  του τότε κρατά ένα χρήσιμο εργαλείο μάθησης που τον διευκολύνει  να δώσει άλλη προοπτική στο επίπεδο της τάξης του. Ο δάσκαλος που έχει ταξιδέψει, που εργάστηκε σε άλλες εργασίες, που συμμετείχε σε αθλήματα υψηλού επιπέδου, που βίωσε εμπειρίες διαφορετικές, εμβολιάζει   το λειτούργημά του με  άλλες, υψηλότερες, προοπτικές. Από την κατανόηση της σπουδαιότητας που έχει η συνεργασία και  η ομαδική εργασία μέχρι την εμφύσηση της ευγενούς άμιλλας και πλήθος άλλων. Δάσκαλοι που δαπάνησαν σημαντικό χρόνο και  κόπο σε εναλλακτικές δραστηριότητες, μπαίνουν στην τάξη με την ακλόνητη πεποίθηση ότι το σχολείο πρέπει να ταυτίζεται  με την ευρύτερη εικόνα της κοινωνίας.

3.      Η κατανόηση των κινήτρων του  κάθε μαθητή

Όπως ο κάθε μαθητής έχει ένα προσωπικό σύνολο ενδιαφερόντων, έτσι έχει και  ένα προσωπικό σύνολο κινήτρων. Οι περισσότεροι μαθητές, μέσα σε μία τυπική τάξη, πράγματι, συμβιβάζουν τα κίνητρα με τα ενδιαφέροντα. Μερικοί, ευτυχώς λίγοι, εμφορούνται από κίνητρα που δεν έχουν σχέση με το σχολείο, αλλά με κύκλους εκτός σχολείου, που τους καθιστούν αδιάφορους για τα σχολικά δρώμενα. Οι μαθητές αυτοί διατρέχουν ορατό κίνδυνο ολικής αποκοπής από την σχολική ζωή και εμπλοκής σε καθαρά εξωσχολικές δραστηριότητες. Εδώ υπεισέρχεται  ο ρόλος του χαρισματικού δασκάλου, που καταφέρνει να επανεντάξει τον μαθητή, κάνοντάς τον να βρει ενδιαφέροντα εκεί που, μέχρι σήμερα, δεν έβρισκε.   Ο χαρισματικός δάσκαλος έχει τον τρόπο να αλλάξει τα κίνητρα  ενός τέτοιου μαθητή  με άλλα, που μέχρι τώρα δεν τον ενδιέφεραν.

4.      Είναι όλοι οι δάσκαλοι ειλικρινείς;  

Είναι  όλοι οι δάσκαλοι ειλικρινείς; Αλλά ας προχωρήσουμε πίσω από την κοινοτυπία, στο τι πραγματικά σημαίνει αυτό. Μερικοί δάσκαλοι διακατέχονται από αβεβαιότητα και αισθάνονται διαρκώς επισφαλείς.  Οι δάσκαλοι αυτοί δαπανούν τεράστια ποσά ενέργειας, κάνουν τεράστιες προσπάθειες για να αποκρύψουν κάτι που τους απασχολεί και  τους αναστατώνει.   Γιατί;  Γιατί μερικοί δάσκαλοι παραδέχονται, απολογητικά, ότι «δεν έχω ιδέα ποια είναι  η απάντηση στην ερώτησή σου»  ενώ άλλοι, που είναι στενά συνδεδεμένοι με τους μαθητές τους, δεν φοβούνται να δείξουν τα συναισθήματά τους μέσα  στην  σχολική αίθουσα, ούτε έχουν ενδοιασμούς να παραδεχτούν ότι δεν είναι κινητές αποθήκες γνώσεων;   Φυσικά κανένας δεν θέλει να φαίνεται ανεπαρκής στην τάξη. Αλλά τι καλύτερο από το να παραδεχτεί ότι «δεν ξέρω, πραγματικά δεν ξέρω, αλλά μπορούμε όλοι μαζί να βρούμε  την απάντηση».   Ο δεύτερος, ο ειλικρινής, έχει το χαρακτηριστικό του σπουδαίου δασκάλου.

5.      Είναι τεχνολογικά επαρκής; 

Για το θέμα αυτό έχει  παλαιότερα χυθεί πολύ μελάνι και σήμερα άφθονα pixels. Σήμερα  η παραδοχή ότι «δεν είμαι καλός στη χρήση υπολογιστή» μοιάζει με ομολογία ανικανότητας. Πως είναι δυνατόν, όταν η πλειοψηφία των μαθητών έχει ήδη σημαντική ευχέρεια στη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας, να μην έχει ο δάσκαλος; Η υπόσχεσή του ότι «είμαι  πρόθυμος να μάθω» δεν πείθει  ούτε τον ίδιο.  Το έτος 2013 ο ανεπαρκής τεχνολογικά δάσκαλος είναι αναλφάβητος και  δεν συμπληρώνει τα βασικά χαρακτηριστικά του επαγγέλματός του, όπως επιτάσσουν  οι καιροί και το συμφέρον των μαθητών του.

6.      Η συνεχής προσπάθεια

Ο δάσκαλος διδάσκει στους μαθητές του την υπευθυνότητα. Η υπευθυνότητα είναι βασικό μήνυμα που πρέπει να περάσει στα παιδιά. Ο δάσκαλος παρακινεί τους μαθητές να πειραματίζονται, να ρισκάρουν και ας αποτυγχάνουν. Η αποτυχία και η ανάληψη ρίσκου, είναι σημαντικοί παράγοντες μάθησης. Δεν έχει σημασία η επιτυχία ή η αποτυχία όσο έχει το ίδιο το εγχείρημα. Η αποτυχία και η, στη συνέχεια, επιτυχημένη προσπάθεια θα μείνει αξέχαστη από τα παιδιά και θα χαρακτηρίζει την υπόλοιπη ζωή τους.   Το εκκολαπτήριο της υπευθυνότητας και της επιτυχίας, είναι πολλές φορές οι συνεχείς αποτυχίες.

7.      Η εστίαση σε σημαντικά πράγματα

Ο καθημερινός δάσκαλος δεν αναλίσκεται προσπαθώντας να διορθώσει αυτά που σε μόνιμη βάση δεν λειτουργούν. Αυτά τα διορθώνουν οι σχολικοί σύμβουλοι. Ο καθημερινός δάσκαλος  πρέπει να κατανοήσει ότι  η καθημερινή αποδοτική και  αποτελεσματική εργασία και η επαναλαμβανόμενη στοχοθεσία δίνει ζωή στη σχολική καθημερινότητα, ανατροφοδοτεί τη μάθηση και  δίνει ζωντάνια στη σχολική τάξη. Εξαφανίζει την αποτελμάτωση που είναι βασανιστική και αποκρουστική στα παιδιά.   Συνδέοντας τη μάθηση με τα ενδιαφέροντα των μαθητών και τις ανάγκες τους επιτυγχάνει τον καλύτερο τρόπο μάθησης. Η «ουσία του πράγματος» για μία εξασφαλισμένη μάθηση είναι η εστίαση σε σημαντικά, για τους μαθητές, πράγματα.

 8.      Ο δάσκαλος δεν ανησυχεί για το τι λένε οι ανώτεροί του

Το γνώρισμα αυτό του δασκάλου είναι συνδεδεμένο με τα περισσότερα που παρατέθηκαν προηγουμένως. Οι ταλαντούχοι δάσκαλοι, αυτοί με μεγάλο ειδικό βάρος, κάνουν τη δουλειά τους χωρίς καθόλου να ανησυχούν   «για το τι θα πουν οι προϊστάμενοί τους».   Βελτιώνονται μόνοι τους  διορθώνοντας  τα λάθη τους. Και το κάνουν με τρόπο που δεν γίνεται αντιληπτός από τα παιδιά ώστε να χαθεί ο ενθουσιασμός τους. Οι ταλαντούχοι δάσκαλοι γνωρίζουν, από ένστικτο, ότι η μάθηση δεν είναι μία δραστηριότητα εμποτισμένη με «υπερβολικό νοικοκύρεμα». Γνωρίζουν καλά ότι η τήρηση, σε καθημερινή βάση, άκαμπτων κανόνων σκοτώνει τη φυσική περιέργεια, το πάθος και  τον αυθορμητισμό που χαρακτηρίζει τα παιδιά.

Εάν καθημερινά ανησυχούμε για το τι θα πει ο «από πάνω μας» αποστραγγίζουμε την εργασία μας και περιορίζουμε την απόδοσή μας όπως ακριβώς συμβαίνει σε κάθε επάγγελμα.

 9.      Η παιγνιώδης ατμόσφαιρα. 

Ο σπουδαίος δάσκαλος γνωρίζει άριστα τη σημασία του παιχνιδιού στη ψυχοπνευματική ανάπτυξη του παιδιού. Γνωρίζει ότι το παιχνίδι είναι το καλύτερο εργαλείο μάθησης. Η πιο σοβαρή στιγμή για ένα παιδί είναι εκείνη που παίζει. Το παιδί είναι  το ίδιο σοβαρό ακόμη και όταν παίζει αστεία παιγνίδια. Συνεπώς μία παιγνιώδης νότα στη σχολική αίθουσα, στη διδασκαλία και στη σχολική καθημερινότητα συμβάλλει τα μέγιστα στην  προσοχή, στην αποδοχή και στην αποδοτική μάθηση.

Παιδί, παιχνίδι, παιδεία είναι τρείς λέξεις που  συνεπάγεται η μία την άλλη. Οι φιλόσοφοι στην αρχαία Ελλάδα, που είχαν αντιληφτεί πλήρως τη σημασία του παιχνιδιού στην κοινωνικοποίηση, στη διαμόρφωση και στη μάθηση του παιδιού επιδοκίμαζαν την χρησιμότητά του και μάλιστα ο Πλάτων έλεγε: ‘’ Έλληνες αεί παίδες εστέ ’’, Έλληνες μείνετε παιδιά για πάντα…

(βασισμένο στο άρθρο  8 Characteristics Of A Great Teacher)

Άννα Παππά, δασκάλα,  συγγραφέας παιδαγωγικών βιβλίων

http://motsiolassideris.blogspot.gr/

ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΗΣ: Η ΙΕΡΟΤΗΤΑ ΜΙΑΣ ΣΧΕΣΗΣ

Του Δημήτρη Νατσιού, Δάσκαλος - Κιλκίς

«Το να είσαι Έλληνας δεν είναι θέμα καταγωγής, αλλά αγωγής»

 Νικ. Εγγονόπουλος

Από τους τελευταίους Δασκάλους του Γένους μας, ο Φώτης Κόντογλου, για να παραστήσει την εικόνα της σημερινής Ελλάδας, κατέφυγε σ’ ένα μύθο. Το μύθο του χταποδιού. Η χταπόδα βοσκά στον πάτο της θάλασσας μαζί με το χταποδάκι. Άξαφνα το καμακώνουνε. Το χταποδάκι φωνάζει: «Με πιάσανε μάνα». Η μάνα τού λέγει: «Μη φοβάσαι παιδί μου». Ξαναφωνάζει το μικρό: «Με βγάζουν από τη θάλασσα». Πάλι λέγει η μάνα: «Μην φοβάσαι παιδί μου. Και πάλι: «Με σγουρίζουνε (με τρίβουνε στα βράχια): Μη φοβάσαι παιδί μου».

«Με μασάνε». «Μην φοβάσαι παιδί μου». «Πίνουνε κρασί, μάνα». «Άχ! σ ‘έχασα παιδί μου». Το χταποδάκι, λέει ο Κόντογλου, συμβολίζει την Ελλάδα. «Παλαιόθεν και ως τώρα όλα τα θερία πολεμούν να την φάνε» τρώνε, αλλά μένει και μαγιά. Χταποδομάνα είναι η μοίρα της Ελλάδα. Το κρασί συμβολίζει τα φώτα του φράγκικου πολιτισμού, που μετακενώθηκαν στην καθ’ ημάς Ανατολή από τους ξιπασμένους νεόπλουτους της μάθησης. Με το κρασί ξεχνάς ποιος είσαι…

Έγραψε ο Χουρμούζης, αγωνιστής του ’21 και λόγιος, για τους τότε ψαλιδόκωλους που κατέφταναν σωρηδόν από τη Δύση, για να μας φωτίσουν. «Απροκάλυπτος περιφρόνησης των πατρίων μας και της θρησκείας ακόμη, ως δείγμα ευρωπαϊκής προόδου. Συμπεριφορά γελοιωδέστατη, δήθεν υψηλής ανατροφής και σφαίρας αριστοκρατικής. Ξιπασμένων οψιπλούτων αηδέστατοι επιδείξεις! Πτωχοαλαζονεία αξία οίκτου, γλώσσα παρδαλή».

Ο Ζουράρις τους ονομάζει νατοκεμαλικά ρινίσματα, «γυρολόγους της αμερικανικής νέας τάξης πραγμάτων, εξυπνάκηδες, δηθενάδες που βούλιαξαν στο τίποτε του δήθεν τους και στο δήθεν του τίποτ τους», καταπώς τα αραδιάζει στο έξοχο πόνημά του «βέβηλα και κίβδηλα». Αυτό το σάπιο κρασί, το νεοταξικό αφιόνι, ποτίζει ύπουλα κυρίως το σχολείο.

Παράδειγμα. Βιώνουμε στις μέρες μας κάποιες στρεβλώσεις και παρανοήσεις στην Παιδεία (ή μάλλον εκπαίδευση). Ο κοινός νους βεβαιώνει πως δεν λείπουν απλώς αίθουσες διδασκαλίας ή διδακτικό προσωπικό, εποπτικά μέσα κι λοιπά, τα οποία θα λείπουν και θα συμπληρώνονται αενάως. Λείπει κάτι κρισιμότερο. Ο μαθητής δεν καταλαβαίνει για ποιο λόγο είναι μαθητής, ο δάσκαλος για ποιο λόγο είναι δάσκαλος, η πολιτεία τι θέλει από το σχολείο. Δεν πρόκειται για κάποια επιγενόμενη κρίση αξιών, πρόκειται περί κρίσεως νοήματος, όχι δηλαδή τι αξίζει και τι όχι, αλλά τι σημαίνει και που αποσκοπεί τούτο ή εκείνο.

Επειδή τα θέματα αυτά είναι μεγάλα, θα περιοριστώ σε δύο τρέχοντα ιδεολογήματα ή καλύτερα, όροι- γλειφιτζούρια αναγκαστικής κατανάλωσης, των οποίων τα πλεονεκτήματα δεν μπαίνουν καν στον κόπο να μας τα εξηγήσουν οι νεόκοποι παιδαγωγοί. Πρώτον ότι κέντρο του σχολείου είναι ο μαθητής και όχι ο δάσκαλος και δεύτερον ότι το σχολείο πρέπει να ανοίξει στη ζωή, σχολείο ανοικτό στη ζωή. Σήμερα η ιδέα ότι το παιδί είναι το κέντρο του σχολείου, όποια και αν είναι η γενεαλογία της και όσοι κι αν είναι οι επιστημονικοί της καρποί, έχει αποβεί ένα ολέθριο ιδεολόγημα, καταστρεπτικό της ίδιας της υπόστασης του σχολείου.

Ιδρυτική συνθήκη του σχολείου είναι ότι υπάρχει κάποιος που γνωρίζει (ο δάσκαλος) και κάποιος που δεν γνωρίζει (ο μαθητής) και ότι ο δεύτερος προσέρχεται στον πρώτο για να διδαχτεί και να μάθει. Ο μαθητής πηγαίνει σχολείο για να μάθει γράμματα, για να μάθει συγκεκριμένα περιεχόμενα και όχι «για να μαθαίνει πώς να μαθαίνει» όπως λέει ένα τρέχον ευφυολόγημα, το οποίο είναι μία πελώρια ανοητολογία- «κέλυφος έρημο εννοίας» κατά το Ροΐδη- για τον απλούστατο λόγο ότι μόνο μαθαίνοντας συγκεκριμένα πράγματα μαθαίνει κανείς τελικά να μαθαίνει. Η περιβόητη κριτική ικανότητα, η ανάπτυξη της οποίας έχει αναχθεί σε πρωταρχικό στόχο της εκπαίδευσης, προϋποθέτει μαθητεία, σπουδή κοπιαστική μελέτη.

Όλα αυτά τα μορφωτικά αγαθά τα μεταδίδει ο αφοσιωμένος δάσκαλος- έχει μεταδοτικότητα έλεγαν παλιά-και τότε παίρνει και αυτός, ως αντίδωρο, την ευλογημένη αγάπη των μαθητών του. Σήμερα δυστυχώς καταστρέψανε το δάσκαλο, για να τον μεταβάλλουνε σε συνδικαλιστή και φροντιστή, σε μίζερο πενταροκυνηγό, που ξέρει μόνο να διεκδικεί και να κομματί(α)ζεται. Και βέβαια, όλα ακυρώνονται, αν ο δάσκαλος δεν διδάσκει με το παράδειγμά του. («Τούτο διδασκάλου αρίστου, το δι αυτού παιδεύειν ά λέγει». Διδάσκει ο άγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Όπως οι ουρανοί διηγούνται δόξαν Θεού χωρίς να έχουν στόμα, αλλά διά του κάλλους τους, έτσι και ο δάσκαλος, το ξαναγράφω, πρέπει να έχει ζωή φωτεινή, για να φωτίζει).

Το δεύτερο, τώρα, αερόπλαστο ιδεολόγημα, περί σχολείου ανοιχτού στη ζωή. Όσοι μιλούν για ζωή σίγουρα υπονοούν ότι ζωή σημαίνει χαμόγελο, ευτυχία, σοφία , καλοσύνη και λοιπά χαζοχαρούμενα, κάτι τέλος πάντων απεριόριστα θετικό. Στη ζωή όμως ανήκουν ο ανταγωνισμός, η βία, ο φανατισμός και η μισαλλοδοξία, ο δόλος και η απάτη, η χυδαιότητα και η βλακεία. Υποστηρίζω πως το σχολείο πρέπει να κλείσει στη ζωή. Το σχολείο πρέπει να γίνει κάστρο συντήρησης, και χρησιμοποιώ τη λέξη με την πρωταρχική, κυριολεκτική της σημασία. Να συντηρεί δηλαδή ό,τι παρέλαβε -την παράδοση- και να το παραδίδει στους νεότερους.

Η παράδοση με την παιδαγωγική της εξοχότητα, αποτελεί πνευματικό θησαυρό, αδαπάνητο, ο οποίος μεταβιβάζεται από γενεά σε γενεά. Η παράδοση προσφέρει τα ηθικά πρότυπα ως βιωμένες αξίες, τον άγιο και τον ήρωα, τον Πατροκοσμά και τον Καραϊσκάκη, και όχι ως άνωθεν επιταγές. Αφού προσλάβουν οι νεότεροι τα τιμαλφή και τις αξίες, όταν αποφοιτήσουν και «βγουν» στη ζωή, όταν απλώσουν τα φτερά τους σαν θαλασσοπούλια πάνω στο πέλαγος, θα καινοτομήσουν.

Έλεγε η Χάννα Άρεντ, ήδη από το 1958, στο απροσπέραστο δοκίμιο της «η κρίση της εκπαίδευσης». «Μου φαίνεται ότι ο συντηρητισμός νοούμενος ως συντήρηση, αποτελεί την ίδια την ουσία της εκπαίδευσης, η οποία έχει πάντοτε ως έργο της να περιβάλλει και να προστατεύει κάποιο πράγμα το παιδί έναντι του κόσμου, τον κόσμο έναντι του παιδιού, το καινούργιο έναντι του παλαιού, το παλαιό έναντι του καινούργιου». Σήμερα όμως όχι μόνο δεν προστατεύουμε το σχολείο από την τύρβη και την βλακεία του κόσμου, αλλά το μετατρέψαμε σε κακέκτυπο του, αφήσαμε τα πορτοπαράθυρά του ανοιχτά και εισβάλλει η περιρρέουσα ασχήμια.

Σχολείον ίσον δάσκαλος, έλεγε ο Παλαμάς. Οι καιροί απαιτούν αφοσιωμένους δασκάλους, συντηρητές της παράδοσης και μεταλαμπαδευτές αξιών, που θα διδάσκουν σ’ ένα σχολείο, κλειστό στον αφόρητο «έξω» κόσμο.

«Γιατί σήμερα φαίνεται ότι ο δάσκαλος μετατρέπεται σε εκπαιδευτικό, που περισσότερο διεκδικεί, παρά διακονεί, πράγμα που επιδεινώθηκε λόγω κρίσεως-που μεταδίδει «πληροφορίες» στη νέα γενιά, αλλά δεν έχει πρόταση ζωής. Και ο μαθητής γίνεται εκπαιδευόμενος, ο οποίος δεν θέλει να ακούει, δεν μαθαίνει να ακούει, αλλά να έχει άποψη για όλα και να κρίνει. Η «εκπαιδευτοποίηση» του δασκάλου και η απώλεια της ιδέας της μαθητείας μπορούν να αποβούν μοιραία για την παιδεία μας. Γιατί ο δάσκαλος δεν αρκεί να είναι ειδικός επιστήμονας της αγωγής και παράγοντας της εκπαίδευσης δεν φτάνει να έχει ανθρωπιστική παιδεία, πρέπει να έχει και το «ήθος του δασκάλου», την ελευθερία και τη σοφία, που δεν αποκτώνται με την καλύτερη οργάνωση της εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών, αλλά είναι υπόθεση αληθινής μαθητείας, υπευθυνότητας και αυθυπέρβασης.

Και γιατί η λέξη «μαθητής» κατονομάζει μια από τις σημαντικότερες διαστάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης, την αλήθεια της σχέσης, της άσκησης, της υπακοής, του σεβασμού, της αγάπης για την πνευματική μας κληρονομιά.

Δάσκαλος και μαθητής είναι κατάκτηση, που θα έπρεπε να προσέχουμε ως κόρην οφθαλμού. Μαζί με τον δάσκαλο και τον μαθητή απειλείται σήμερα και η ίδια η έννοια της παιδείας ως ανθρωποποιίας, αφού, μέσα στη γενικότερη σύγχυση αξιών, κυριαρχεί ο χρησιμοθηρικός προσανατολισμός στον χώρο της εκπαίδευσης και απεμπολούνται αλήθειες ζωτικές για τον άνθρωπο και την ελευθερία του. Οι αλήθειες που συγκλόνισαν τους Πατέρες και τους Μάρτυρες, τους αγωνιστές και τους ήρωες, που διέσωσαν το Γένος, δεν φαίνεται σήμερα να μας αγγίζουν. Χάνεται η αλήθεια ότι παιδεία αναφέρεται στην ικάνωση της νέας γενιάς να ανακαλύπτει νόημα ζωής και αξιολογικό προσανατολισμό μέσα από τη συνάντηση με τα πολύτιμα στοιχεία της παράδοσης, η οποία δεν είναι «το δικαίωμα ψήφου των νεκρών», αλλά ανεξάντλητη πηγή νοηματοδότησης της ελευθερίας μας.

«Παράδοση είναι η ζωντανή φωνή των κεκοιμημένων και όχι η νεκρή φωνή των ζωντανών» σύμφωνα με μια ευφυή ερμηνεία».

 aktines.blogspot.gr

Τα Αρχοντικά της Μυτιλήνης

Η Πόλη της Μυτιλήνης φημίζεται για τα Αρχοντικά της σπίτια δείγμα μια εποχής όπου η ευμάρεια, ο πλούτος και η αρχοντιά ήταν κυρίαρχα στην αστική τάξη της εποχής αυτής. Μέσα από την τάξη αυτή προήλθαν και οι μεγάλοι ευεργέτες της πόλης αλλά και του Σχολείου μας όπως ο Σοφοκλής Βουρνάζος, ο κ. Ιωάννου κ.ά.

Με την εργασία αυτή έγινε προσπάθεια οι μαθητές να γνωρίσουν την εποχή του χτίστηκαν τα σπίτια αυτά, τις κοινωνικοοικονομικές  συνθήκες της εποχής μέσα από την αναζήτηση ιστορικών στοιχείων, αλλά κυρίως μέσα από συνεντεύξεις με τους εναπομείναντες κληρονόμους που σημειωτέον δεν είναι πολλοί.

Η σημερινή κρίση που περνά η χώρα δημιουργεί την ανάγκη αναζήτησης του παρελθόντος ως άγκυρα και πυξίδα για τον καθορισμό του μέλλοντος .

Αυτή η εργασία αποτελεί το πρώτο μέρος και θα ακολουθήσει την επομένη χρονιά η ολοκλήρωση της μελέτης αυτής και η έκδοση βιβλίου.

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥ ΕΚΦΕ ΗΛΕΙΑΣ κ.ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ

Αγαπητοί συνάδελφοι καλημέρα σας.

Εφόσον έχετε χρόνο και διάθεση , ρίξτε μια ματιά στη σχετική ομιλία που έκανα στο Ολύμπιον στη Θεσσαλονίκη στις 13 Απριλίου 2013 , στο πλαίσιο του TEDxThessaloniki 2013.

Προσπάθησα να ανεβάσω τον εκπαιδευτικό στα ανώτατα αξιώματα, όπως του αρμόζει αλλά να πω και δυο κουβέντες για τα ΕΚΦΕ. Ο τίτλος της ομιλίας και μέρος του κειμένου είναι από τα πρακτικά των Ευρωπαϊκών προγραμμάτων <<Φυσική στο Προσκήνιο>> (Physics on Stage) και <<Φυσικές Επιστήμες στο Προσκήνιο>> (Science on Stage) τα οποία, αν δεν υπήρχε  το ενδιαφέρον και οι φιλότιμες προσπάθειες της Τζένης Τσιτοπούλου, υπεύθυνης του ΕΚΦΕ Αιγάλεω, δεν θα υλοποιούνταν με τόση επιτυχία.

Φιλικότατα και ανοιξιάτικα

Ηλίας Καλογήρου

ΕΚΦΕ Ηλείας

Η προσευχή ενός εκπαιδευτικού, του Δ.Τσιριγώτη

Θεέ μου βοήθησέ με να σταματήσω να παριστάνω το φωτεινό παντογνώστη και ας χάσω λίγο από τη λάμψη μου.

Να αντιστέκομαι στη δόξα που μου δίνει η ΄΄σκηνή΄΄ και να δίνω , απλόχερα , το ρόλο του πρωταγωνιστή στα παιδιά.

Να μην ξεχνώ ποτέ, ότι η παράσταση είναι παιδική και ας έχει νοήματα μεγάλων.

Να ενθαρρύνω τα παιδιά να παίρνουν ρίσκα και να αγαπούν τα λάθη τους : αυτόν τον μονόδρομο της μάθησης. Να κυνηγούν ,με πάθος, τη βελτίωση αλλά να φυλάγονται από της τελειότητας την παγίδα .

Να βλέπω τη τάξη σαν αγρό με του κόσμου τα διαφορετικά λουλούδια και να σταματήσω να ρίχνω εκείνο το σπόρο που μόνο γρασίδι βγάζει.

Να αντέχω ,για το καλό των παιδιών ,να είμαι μερικές φορές απέναντι αν και η καρδιά μου θέλει δίπλα.

Να συνεχίσω να αφηγούμαι τα ίδια παραμύθια έτσι που να μοιάζουν διαφορετικά . Για να συνεχίσουν να εκπλήσσουν ,μαζί με τα παιδιά, και εμένα.           

Φώτισέ με να μοιράζω της Παιδείας το ΄΄πρόσφορο΄΄ ,με τρόπο σοφό, ώστε να φτάσει για όλους.

Δωσ ’ μου έμπνευση να βελτιώσω τα ταχυδακτυλουργικά μου κόλπα γιατί το σημερινό κοινό είναι πολύ απαιτητικό. Χάρισε μου λόγο ασυνήθιστο αλλά όχι περίπλοκο.

Να μην παρασύρομαι να βλέπω τα παιδιά σαν άλογα κούρσας, αλλά σαν πουλάρια που τώρα δοκιμάζουν τα πόδια τους.

Να συνεχίσω να βλέπω την δουλειά μου σαν κοινωνική αποστολή και να αντιμάχομαι ,με σθένος, την επιχειρούμενη προσπάθεια υποτίμησης της .

Αν και λαχταρώ και ξέρω ότι δικαιούμαι λίγη αναγνώριση παραπάνω να λέω: δεν πειράζει αφού κάνω αυτό που αγαπώ .

Κάνε να μην σβήσει ποτέ η φλόγα των δικών μου ματιών γιατί είναι το προσάναμμα που ανάβει και τη φλόγα στων παιδιών τα μάτια.

Να συνεχίσω να βλέπω τις ομορφιές που κρύβει ο κόσμος μας για να τις ζωγραφίζω για τους μαθητές μου και να τους εμπνέω αισιοδοξία και χαρά για τη ζωή.

Να μην κρατάω δυνάμεις και ας ξέρω ότι δεν μου αρκεί η μια δουλειά για να τα βγάλω πέρα.

Να μην ξεχνώ ότι η <<ύλη>> (που δεν βγαίνει με τίποτα ) είναι μόνο η πρόφαση και το πνεύμα ο αληθινός ο στόχος .

Να μην ψαλιδίζω τη φαντασία των παιδιών για να πλησιάσει στη δική μου λογική.

Να προσέχω λίγο παραπάνω τους αδύναμους μαθητές και ας με κουράζουν λίγο παραπάνω.

Να δέχομαι την αξιολόγηση ,κάθε στιγμή, μέσα από τα φωτεινά μάτια των παιδιών και όχι ,που και που, μέσα από τα σκοτεινά συρτάρια των ειδικών.

Κλείνοντας της αίθουσας τη πόρτα να αφήνω απέξω και τις δικές μου σκοτούρες ,έγνοιες και σκιές και να μην τις ακούω όταν θα τη γρατζουνάνε για να ξαναμπούν μέσα.

Να αντέχω την αμφισβήτηση των παιδιών απέναντι και στο πρόσωπο μου ,ως απαραίτητη ,για το δικό τους μεγάλωμα. Δύσκολο αυτό.

Δωσ ’ μου δύναμη να μην τους χαϊδεύω τα αυτιά με λάφυρο την αγάπη τους. Να μπορώ να διαφωνώ ,έντονα μαζί τους ,όταν χρειάζεται .Σαν να είμαι το ακόνι που ,με τη κόντρα του, τροχίζει το μυαλό και τη γλώσσα τους και τα κάνει κοφτερά. Με τέτοια όπλα δεν θα έχουν τίποτα στη ζωή να φοβηθούν.

Να κόψω τη κακιά συνήθεια να είμαι ο καταθέτης στους λογαριασμούς των μαθητών και αυτοί απλοί αποταμιευτές των δικών μου γνώσεων και λογικών .

Να δείχνω στους μαθητές μου προς τα που να κοιτάξουν ,αλλά να μην τους λέω και τι να βλέπουν.

Να βλέπω τους μαθητές όχι μόνο σαν δέκτες αλλά κυρίως σαν πομπούς ,παρόλο που μερικές φορές, μπορεί το σήμα τους ,να με αποσυντονίζει .

Να μην μετατρέπω το σχολείο σε φροντιστήριο αν και θα με βόλευε έτσι περισσότερο. Να μην με στροβιλίζει και μένα των εξετάσεων η δίνη.

Να βλέπω τους συνάδελφους μου σαν συναγωνιστές , ειδικά τώρα, που θέλουν να μας κάνουν μονομάχους .

Να μην καταφεύγω στη κατάχρηση της εξουσίας που μου δίνει ο ρόλος μου. Και αν χρειάζεται τιμωρία να δίνεται με αγάπη. Να κόψω τη κακή συνήθεια να περνάω το δικό μου ,με τον κατάλογο στο χέρι, σαν όπλο που σημαδεύει .

Να νοιάζομαι .Να νιώθω ευθύνη για αυτά .Μεγάλες κουβέντες .Δύσκολο.

Να μην δίνω μασημένη τροφή στους μαθητές αλλά να τους εμπνεύσω το πάθος της μάθησης μέσα από τη χαρά της ανακάλυψης .

Να τους πείσω να έχουν κριτική ματιά κριτική στάση απέναντι στην πραγματικότητα και να αναζητούν με αποφασιστικότητα την δική τους αλήθεια. Να δέχονται έτσι και τις αλήθειες των άλλων.

Βοήθησε με να χτίσω φράγμα δυνατό για το χείμαρρο της βαθμοθηρίας που ,τώρα πλέον, απειλεί να παρασύρει και τους εκπαιδευτικούς , λόγω και της δικής τους αξιολόγησης.

Να μάθω τους μαθητές να αγαπάνε τη διαφορετικότητά τους ,ως το μέσο που θα τους κάνει να περάσουν ,αύριο, από το <<εγώ >> στο <<εμείς> .

Θα ήθελα τα παιδιά να συνεχίσουν να ονειρεύονται ότι θα αλλάξουν το κόσμο ( όχι να τον γκρεμίσουν) και ας φοβάμαι ότι αυτός ο νέος κόσμος μπορεί να αφήσει εμένα απέξω .

Να μην ξεχνώ ότι και ας μοιάζουν οι αίθουσες φυλακές ,εκεί μέσα, γεννιέται η δίψα για ελευθερία και δημοκρατία.

Πάνω από όλα θέλω να μην σβήσει ποτέ ο παιδαγωγικός μου έρως .Να μην θεωρήσω ποτέ τη σχέση με τη διδασκαλία δεδομένη και να τη διεκδικώ κάθε μέρα ,με μια γλυκιά δόση ανασφάλειας, σαν να είναι η πρώτη μου μέρα στη τάξη .

Δημήτρης Τσιριγώτης .Φυσικός

http://dimitristsirigotis.blogspot.gr/